Механикалық торцевой тығыздамалар: Қазақстанға арналған толық нұсқаулық

Механикалық торцевой тығыздама дегеніміз не және ол не үшін қажет?

Механикалық торцевой тығыздама — сорғы, араластырғыш, реактор немесе басқа да айналмалы жабдықтың білігін тығыздауға арналған құрылғы. Ол ескірген сальниктік тығыздауыштың орнына келді және герметизацияны әлдеқайда сенімді қамтамасыз етеді.

Қалай жұмыс істейді? Құрылымы екі сақинадан тұрады — қозғалмалы және қозғалмайтын. Бір сақина білікке бекітіліп, онымен бірге айналады, екіншісі корпуста бекітілген. Олардың арасында микронадан аз саңылау пайда болады, онда сорылатын сұйықтықтың жұқа қабыршығы жағылып, майлау қызметін атқарады. Серіппе сақиналарды бір-біріне қысып, тығыздықты қамтамасыз етеді.

Механикалық торцевой тығыздама не үшін қажет:

• Жер үстінде орнатылатын сорғыларда — сұйықтықтың сыртқа ағып кетуіне жол бермейді.

• Сұғындама сорғыларда — электр қозғалтқышын судың түсуінен қорғап, тұйықталудың алдын алады.

Сальниктік тығыздауыштан артықшылықтары

Механикалық торцевой тығыздамалар сальниктік тығыздауыштарды бірнеше артықшылықтарының арқасында ығыстырып шығаруда:

Механикалық торцевой тығыздамалардың негізгі түрлері

Құрылымы бойынша

• Бөлшектелетін тығыздамалар — жеке бөлшектерден тұратын классикалық нұсқа.

• Картридждік тығыздамалар — дайын модуль, біртұтас күйінде орнатылады. Монтажды жеңілдетіп, қателік тәуекелін төмендетеді.

• Сильфонды тығыздамалар — серіппенің орнына металл сильфонды пайдаланады. Жоғары температурада және агрессивті ортада жақсы жұмыс істейді.

Орналасуы бойынша

• Ішкі орналасқан — жұмыс ортасы тығыздаманың сыртқы бетімен жанасады.

• Сыртқы орналасқан — орта тығыздама мен біліктің арасында болады.

Үйкеліс жұптарының түрі бойынша

Жалғыз және қос тығыздамалар, сондай-ақ қос тығыздамаларды орнатудың әртүрлі сұлбалары бар: «арқа-арқаға», «бет-бетке» және тандем.

Жасалу материалдары

Материалды таңдау жұмыс ортасына, температураға және қысымға тікелей байланысты. Үйкеліс жұптарының негізгі материалдары:

• Кремний карбиді (SIC/SiC) — ең тозуға төзімді материалдардың бірі, агрессивті ортада қолданылады.

• Алюминий оксиді (CER — керамика) — су мен бейтарап ортаға арналған арзан нұсқа.

• Графит (CAR) — металдармен немесе синтетикалық шайырлармен сіңдірілген, тығыздағыш материал ретінде жақсы жұмыс істейді.

• Вольфрам карбиді — абразивті ортаны қоса, аса ауыр жағдайлар үшін.

Қосалқы тығыздағыштардың материалдары (резеңке сақиналар)

• NBR (нитрил) — майлар мен мұнай өнімдеріне арналған.

• EPDM (этилен-пропилен) — су, бу, әлсіз қышқылдар мен сілтілер үшін.

• FKM (витон) — агрессивті химиялық орталар мен жоғары температуралар үшін.

Сорғыға тығыздаманы қалай таңдау керек

Көбінесе пайдаланушылар тығыздаманы сорғы маркасы бойынша іздейді. Қазақстанда WILO, Grundfos, KSB, Alfa Laval, DAB, EBARA, Speroni сорғылары кең таралған — оларға аналогтардың кең ассортименті бар.

Дұрыс таңдау үшін мыналарды білу қажет:

1. Сорғының маркасы мен моделі (мысалы, Calpeda NM 25/160 AE).

2. Біліктің диаметрі — үйлесімділіктің негізгі өлшемі.

3. Ортаның сипаттамалары — температура, агрессивтілік, құм мен абразивтердің болуы.

4. Сіздің жағдайыңызға сәйкес келетін үйкеліс жұбының материалдар комбинациясы.

Егер нақты модель болмаса, қондыру өлшемдері бойынша таңдауға болады. EN12756 еуропалық стандартына сәйкес келетін 60B(F) сериясы кеңінен өзара алмастырылады.

Жиі болатын бұзылу себептері және оларды қалай болдырмау керек

Негізгі себеп — «құрғақ жүріс»

Істен шығудың ең жиі себебі — сақиналардың арасындағы саңылауда майлаудың жетіспеушілігінен қызып кету. Бұл сорғы сұйықтықсыз «құрғақ» жұмыс істегенде орын алады. Қызып кету сақиналардың термиялық деформациясына, микрожарықтардың пайда болуына және жылдам тозуға әкеледі.

Басқа да типтік мәселелер:

1. Сорылатын ортаның ластануы — абразивті бөлшектер мен тұздар саңылауға түсіп, қозғалмалы сақинаны кідіртіп, үйкеліс жұптарының бұзылуына әкеледі.

2. Дұрыс орнатпау — қисаю, жеткіліксіз немесе шамадан тыс тартып бекіту.

3. Біліктің қос өстілігі — үйкеліс жұбының біркелкі емес тозуына әкеледі.

4. Материалды дұрыс таңдамау — тығыздама агрессивті орта немесе жоғары температура әсерінен бұзылады.

Қызмет ету мерзімін қалай ұзартуға болады

• Сорғының сұйықтықсыз жұмыс істеуіне жол бермеңіз.

• Лас сулар үшін тығыздаманы жуу жүйелерін қолданыңыз.

• Тек дұрыс таңдалған тығыздаманы орнатыңыз.

• Монтаж кезінде қос өстілік пен тарту бойынша ұсыныстарды қатаң сақтаңыз.

Ағып кетулер: норма ма, әлде проблема ма?

Кейбір ағып кетулер — бұл қалыпты жағдай. Сақиналардың арасында әрқашан микросаңылау болады, ол арқылы сұйықтықтың жұқа қабыршығы өтеді. Дұрыс жұмыс істеп тұрған тығыздамада ағып кетулер сағатына 0,01-ден 30 мл-ге дейін болуы мүмкін.

Ағып кету көлеміне мыналар әсер етеді:

• ортаның қысымы мен температурасы;

• сұйықтықтың тұтқырлығы;

• біліктің айналу жылдамдығы;

• үйкеліс беттерінің кедір-бұдырлығы;

• біліктің осьтік және радиалды шайқалуының болуы.

Ағып кетудің айтарлықтай артуы проблемаларды көрсетеді — сақиналардың тозуы, ластану немесе дұрыс орнатпау.

Қазақстанда қайдан сатып алуға болады

Қазақстанда механикалық торцевой тығыздамалар кең ассортиментте ұсынылған. Бағалар тұрмыстық сорғыларға арналған 5 000–7 000 теңгеден бастап, өнеркәсіптік жабдыққа арналған 500 000+ теңгеге дейін жетеді.

Ірі жеткізушілер кез келген маркадағы сорғыларға аналогтарды таңдап, еліміз бойынша жеткізуді ұсынады.

Жиі қойылатын сұрақтарға қысқа жауаптар

Егер тығыздама ағып кетсе не істеу керек? Жұмыс ортасында ластану бар-жоғын, сорғы «құрғақ» жұмыс істемей тұрғанын тексеріңіз. Егер мәселе сақталса — тығыздаманы ауыстыру қажет.

Тығыздаманы өзім орната аламын ба? Иә, картридждік тығыздамалар монтажды жеңілдетеді. Алайда бөлшектелетін конструкциялар үшін ұқыптылық пен нұсқаулықты орындау қажет. Дұрыс орнатпау — тез істен шығудың жиі себебі.

Менің сорғыма қандай тығыздама сәйкес келетінін қалай білуге болады? Сатушыға сорғының маркасы мен моделін, біліктің диаметрін және ортаның сипаттамаларын айтыңыз. Сондай-ақ код-артикул бойынша іздеуге болады, мысалы MG12/28-Z

Жалғыз және қос тығыздаманың айырмашылығы неде? Жалғызы арзанырақ, қосы жоғары сенімділікті қамтамасыз етеді және қауіпті немесе қымбат орталар үшін қолданылады.